Larp design

Artykuły o projektowaniu larpów

Polish (Poland)English (United Kingdom)


Larpy Argos

Postaci kobiet w larpach - o co zadbać?

postaci kobiece w larpach

Wpis stanowi polemikę z bardzo ciekawym artykułem Andrzeja Pierzchały, poświęconym tworzeniu postaci kobiet w larpach historycznych. Zwraca on uwagę na problem iż role kobiece są w takich (i wielu innych) settingach mniej atrakcyjne dla uczestników i obdarzone mniejszym wpływem na grę, oraz proponuje rozwiązanie. Całkowicie zgadzając się z tezą i propozycją wpisu Andrzeja, wydaje mi się jednak że jest tu kilka elementów wartych dodania. A jako że trochę nad tym zagadnieniem się w Argosie zastanawialiśmy, napisałem ten artykuł.

Problem: w settingach historycznych postaci kobiece są mniej atrakcyjne. Znaczna część okresów historycznych odzwierciedlanych w larpach nacechowana jest poważną asymetrią ról społecznych przypisywanych płciom. Najczęściej na niekorzyść kobiet, jeśli chodzi o władzę, wolność i możliwość wywierania wpływu. W efekcie role kobiece mają mniej wpływu na rozwój larpa, zdefiniowane są w głównej mierze przez relacje z postaciami męskimi, mają mniej “fajnych” rzeczy do robienia w trakcie gry.

 

Rozwiązania:

1. Przyjrzyjmy się uważniej epoce - jakoś kobiety sobie w niej radziły. Na tym rozwiązaniu skupia się artykuł Andrzeja. Większość historycznych settingów postrzegamy przez pryzmat tylko ich najwyraźniej zapamiętanych przez kulturę współczesną elementów. Myśląc o larpie w starożytnym Rzymie, przychodzą nam najpierw do głowy intrygi i polityka w senacie, bitwy z udziałem legionistów, igrzyska. W zdecydowanej większości są to elementy faworyzujące mężczyzn. Jeżeli jednak spojrzymy z intencją odpowiedzenia sobie na pytanie “a jak wyglądała rola kobiety” znajdziemy nie tylko informację, że dla relacji prawnych to była przedmiotem, ale też przykłady kobiet wpływowych. Znajdziemy też wiedzę o tym jak wyglądało życie kobiet typowych, co samo w sobie może być inspiracją dla larpa. To co musi się jednak wydarzyć, to wyjście przez larpopisarza poza najbardziej błyszczące skojarzenia z epoką i poszukanie rozwiązania na włączenie większej liczby postaci kobiecych. Znacznie szersze przedstawienie tego podejścia znajdziemy w artykule Andrzeja.

Moim zdaniem jednak to rozwiązanie nie będzie zawsze wystarczające. Raz - mimo wszystko, wpływowe kobiety w epokach silnie dyskryminujących ich płeć, są osobami wyjątkowymi. W takim settingu atrakcyjna będą role “zwykłego” mężczyzny, ale kobieta będzie potrzebować postaci nadzwyczajnej a przynajmniej znacznie bardziej nieprzeciętnej. Druga sprawa - najczęściej, i to jest chyba ważne w kontekście polemiki ze wspomnianym artykułem, nie sięgamy po historyczny setting po to, żeby dokładnie odwzorowywać epokę. Sięgamy po niego właśnie z powodu tych atrakcyjnych, zapamiętanych przez popkulturę szczegółów. Jeżeli robimy larpa o senatorach podczas igrzysk gladiatorów, to dlatego, że takie role wydają nam się fajne. Dopisanie do takiego larpa przekonującego wątku społecznego dla senatorskich żon które zostały w domu nie jest rozwiązaniem. A wcisnąć je to, co staje się główną fabułą, z poszanowaniem historycznych realiów będzie ciężkie. Stąd dwa inne podejścia, które imo pomagają doprowadzić do wyrównania atrakcyjności larpa dla kobiet.

2. Poszukajmy kompromisu z realiami historycznymi. Jeżeli naszym głównym celem jest jak najdoskonalsze odwzorowanie danego okresu historycznego, to ciężko będzie przyjąć to rozwiązanie. Ale przecież zdecydowana większość larpów w settingach historycznych takiego celu sobie nie stawia. Częściej celem są wrażenia uczestników, emocje i przeżycia. Jeżeli we wspomnianym przykładzie rzymskiego larpa akceptujemy togi ze współczesnych materiałów, nie spędziliśmy kilku godzin z warsztatów na temat spojrzenia na cnotę i dobro w przedchrześcijańskim Rzymie; to uparcie się na historycznym odwzorowaniu dyskryminującej roli kobiet będzie raczej tylko usprawiedliwieniem lazy design’u naszej gry.

Role kobiece dające atrakcyjność i udział w głównych wątkach gry porównywalny z męskimi mogą być, jak na swoją epokę, wyjątkowe. Zaakceptujmy to, zaprojektujmy naszą grę tak, by wprowadzała i tłumaczyła te wyjątki. Kobieta- dowódca wojskowy, bankier, kierowca wyścigowy - w wielu settingach byłaby niezwykłością. Ale niezwykłością dającą się wytłumaczyć. Na ile to możliwe, postarajmy się to zrobić. To rozwiązanie, łącznie z pierwszym, zastosowaliśmy w larpach Mir.

Zastosowaliśmy tam “rozwiązanie 1”, ale obok wpływowych postaci kobiecy zgodnych z realiami historycznymi (rozwiązanie 1): przeoryszy, matriarchini rodu, bogatej wdowy, pojawiły się również postaci kobiet wyjątkowych lub naginające setting. Zbuntowana i uczestnicząca w bohurtach córka raubrittera, wędrowna prorokini, uczennica maga. “Rozwiązanie 2”, zastosowane równolegle, wypełniło puste do tej pory miejsca w “atrakcyjnych rejonach” gry, zarezerwowane do tej pory dla mężczyzn. Zawarliśmy je w naszej komunikacji pod hasłem kobiety w zbrojach

Ewaluacja dwóch odsłon Miru wykazała że zostało to dostrzeżone, a efekt inkluzji kobiet został pozytywnie przyjęty. Z drugiej strony, Adrianna Adamska w swojej recenzji wskazuje, że odbiło się to na poczuciu wiarygodności świata. Zbyt duża liczba wyzwolonych kobiet nie była tym, czego się można było spodziewać po grze.

Myślę że to rozwiązanie, jak każdy kompromis, wiąże się z kosztem. Dla zdecydowanej większości historycznie stylizowanych gier jest to jednak w mojej ocenie koszt który warto świadomie zapłacić.

 

3. Zastanówmy się nad samym wyborem settingu. Czasem bardzo specyficzny setting będzie naszą główną decyzją designerską - w końcu jeżeli chcę zrobić larpa o zabójstwie Cezara, nie zrobię tego w XIX wieku. Ale czasem jakiś ruch będzie tu możliwy. W przypadku Miru, który miał być w zamierzeniu średniowieczny, bardzo celowo umieściliśmy go możliwie wcześnie i odcięliśmy od innych skupisk cywilizacji w settingu gry. Samowystarczalna prowincja gdzie cała struktura władza mieści się in-game służyła głównie atrakcyjności wątków związanych z polityką i władzą. Jedną z zalet tej decyzji była jednak ekspozycja kobiet. Gdy więzi w ograniczonej grupie mają większe znaczenie, niż in-game’owe przepisy administracyjne, pole dla postaci społecznie nieuprzywilejowanych się rozszerza.

Manipulując historycznym czasem i miejscem gry, często będziemy mogli “posadzić” akcję naszego larpa w miejscu dającym możliwie wiele możliwości kobiecym postaciom.

 

4. Otwórzmy role męskie na bycie odgrywanymi przez kobiety. Czasem będziemy mieli jednak do czynienia z settingiem, w którym postaci kobiece po prostu nie dają się do niektórych wątków wcisnąć. Użyję tu przykładu nie powstałego larpa, omawianego kiedyś z Krzysztofem Majem i Pawłem Jasińskim, którego tematem miał być gang motocyklowy. Skrajnie seksistowska grupa przestępcza siłą rzeczy nie będzie działać w grze w sposób podobny do zakładanego, jeżeli wprowadzimy do niej postaci kobiece na takich samych zasadach. “Rozwiązanie 1”, które tu miało także się pojawić, każe dodać postaci kobiet używających alternatywnych sposobów wywieranie wpływu (old ladies głównych postaci, matki, policjantki, etc.). Zastosowane jako jedyne, zostawiłoby nas jednak z problemem. Główny element atrakcyjności gry, wcielenie się w brutalnego, lojalnego i ekscentrycznego przestępcę, pozostałby zarezerwowany dla mężczyzn. Przyjmując roboczo założenie że byłyby graczki chcące grać w czymś takim, jest to problem który ciężko zaakceptować.

Rozwiązaniem pozostaje otwarcie męskich roli do bycia odgrywanymi przez kobiety. Jest to rozwiązanie sprawiające pewne trudności, z których konieczność sprawnego doboru stroju i charakteryzacji nie jest największą. Zmiana sposobu poruszania się czy intonacji stanowi większy wysiłek. Jeżeli jednak mielibyśmy do czynienia z takim przypadkiem jak larp o seksistowskim męskim gangu, nie wahajmy się go użyć.


Podsumowując, pierwszym krokiem rozwiązania problemu jest jego świadomość. Samo spojrzenie na naszego larpa przez pryzmat pytania “czy będzie atrakcyjny dla kobiet w podobnym stopniu i podobny sposób, co dla mężczyzn”, zapewne podsunie pomysły na zmiany. Jeżeli doprowadzi do wniosku że poważniejsze rozwiązania są potrzebne, mam nadzieję że ten artykuł okaże się pomocny.

 

Zostańmy w kontakcie!

  • Profil Akademii Argos na Facebooku
  • larpowy kanał Argos w Youtube